Home | Even voorstellen | Mijn blindheid | Mijn geleidehond | Hobby's en interesses | Links | PDR Records | Fotoalbum | Contact
De ontwikkeling van het huisorgel heeft de laatste jaren grote sprongen gemaakt. Een jaar of 20 geleden werden de eerste digitale orgels gemaakt, daar voor waren alle orgels nog analoog.
Tegenwoordig zijn er digitale orgels waarvan men beweert dat ze niet te onderscheiden zijn van echte pijporgels. De orgels zijn helemaal naar wens te intoneren, met 1 druk op de knop wisselt een orgel een romantische intonatie om voor een barokke intonatie. Echter, wie heel goed luistert en zichzelf niet bedriegt zal moeten bevestigen dat, hoewel de klank van de moderne generatie digitale orgels redelijk dicht in de buurt komt van de werkelijkheid, een digitaal orgel altijd een compromis blijft en een echt orgel nog steeds beter en realistischer klinkt.
Op deze pagina wil ik u kennis laten maken met mijn digitale orgel, een orgel dat weliswaar al een aantal jaren oud is maar waarvan ik nog dagelijks veel plezier heb. Tevens wil ik vertellen hoe ik zelf in de orgelwereld terecht ben gekomen, waar ik op dit moment sta en wat mijn visie is op nieuwe ontwikkelingen. Verder vindt u op deze pagina ook muziekfragmenten en andere nuttige informatie.
Ik ontwikkelde al vroeg een voorkeur voor orgelmuziek. Waarschijnlijk omdat ik vanaf mijn derde jaar al mee ging naar orgelconcerten. In die tijd kreeg ik net mijn eerste orgeltje, een oude analoge bak met ritmebox. Helaas heb ik geen opnames meer van wat ik toen speelde.
Toen ik een jaar of 5 was konden mijn ouders van een kennes een ander orgel over nemen, en wat voor één, een Domus V! Nu zou ik er nog geen 50 euro voor geven, toen was ik er erg blij mee. Het orgel had een redelijk uitgebreide dispositie, en dat was een hele vooruitgang. toen ik een jaar of 5 was ging ik ook op orgelles. De docent speelde alles wat ik moest leren in op een bandje, en dat kon ik dan thuis beluisteren en bestuderen. Ik heb ongeveer 7,5 jaar orgelles gehad van Ita Verhoef. Rond mijn 13Ehad ik het even gehad met het orgel. Mijn interesse in het orgel nam af (dit zal meer mensen bekend in de oren klinken) en mijn muziekvoorkeur wijzigde aanzienlijk.
Echter, na een jaar of 2 begon die interesse in orgels en orgelmuziek (gelukkig) toch weer een beetje toe te nemen, Waarschijnlijk omdat ik bij een goede vriend weer eens op een digitaal orgel speelde. Automatisch ging ik zelf ook weer meer spelen en oefenen, en na een poosje wilde ik toch iets anders dan mijn oude Domus.
In augustus 2003 ging ik dan ook op zoek naar een nieuw orgel. De keuze was snel gemaakt, ik had niet al te veel voorkeur wat betreft dispositie, het ging me meer om de klank. mijn oog viel op een Content D2227, een orgel met een 27 tonig pedaal en met 20 stemmen. Van dit orgel heb ik anderhalf jaar veel plezier gehad, maar omdat ik toen erg veel speelde begon de dispositie van 20 stemmen me een beetje op te breken, ik had er gewoonweg niet genoeg meer aan (hoezo kieskeurig)?
Vanaf januari 2005 was ik dus op zoek naar een ander instrument. Het moest een orgel worden met veel mogelijkheden, waarbij ik uiteraard wel op het budget moest letten. Ik ging een beetje informeren naar wat de mogelijkheden van een nieuw orgel waren, maar daar stapte ik (hoewel ik het graag wilde) toch maar van af, die prijzen waren veel te hoog gegrepen. Toevallig had ik rond die tijd ook contact met de fabriek van Content, en daar vertelde men mij dat ze nog een showroommodel hadden staan van de Content D2600. Gezien de veel hogere prijzen van andere fabrikanten en de prijs-klank verhouding moest die het wel worden!
Op 3 februari 2005 kreeg ik dan mijn orgel. De Content D2600 met 30 tonig pedaal, 40 sprekende stemmen (2 manualen + pedaal), enorm veel intonatiemogelijkheden en een geweldige, warme klank!
De registerklanken worden realistisch weergegeven, zo klinkt een dulciaan (bijvoorbeeld) ook echt als een dulciaan. Opvallend zijn vooral ook de pedaalregisters quintbas 10 2/3' en bombarde 32', registers die eigenlijk alleen op grote kerkorgels te vinden zijn. Het blijft natuurlijk een digitaal orgel, surrogaat en compromis qua dispositie, maar de klank is warm en draagkrachtig!
De dispositie van de Content D2600 is als volgt:
Pedaal:
Prestant 16' subbas 16' quintbas 10 2/3' prestant 8' gedekt 8' oktaaf 4' mixtuur V' bombarde 32' bazuin 16' trompet 8' klaroen 4'
Hoofdwerk:
Bourdon 16' prestant 8' roerfluit 8' gamba 8' oktaaf 4' koppelfluit 4' quint 2 2/3' oktaaf 2' sesquialter II' cornet IV' mixtuur V' trompet 16' trompet 8' clarinet 8'
Zwelwerk:
Prestant 8' holpijp 8' viola di gamba 8' vox celeste 8' oktaaf 4' nachthoorn 4' nasard 2 2/3' fluit 2' terts 1 3/5' quint 1 1/3' scherp III' fagot 16' vox humana 8' dulciaan 8' trompet 4'
Verdere info:
Het orgel beschikt over een PCC personal control centre. Met deze orgelcomputer kan ik verschillende instellingen in het algemeen of per register wijzigen. Zo kan ik kiezen uit de volgende orgelstemmingen: Gelijkzwevend, Middentoon, Pythagorean, Werckmeister, Kirnberger en Valotti & Yong. Verder zijn in het algemeen o.a. de toonhoogte, het galmprogramma, de snelheid en diepte van de tremulanten en de winddruk in te stellen. zo kan ik, door het aanpassen van de tremulanten en winddruk, het orgel zo instellen dat je het gevoel krijgt in Hasselt of Dordrecht te zitten. Ja, ik schrijf bewust 'het gevoel', omdat het uiteindelijk niet meer is dan een benadering van deze klank.
Per register kan ik o.a. het volume, de aanspreektijd, de verstemming bij tongwerken, de voorspraak, de windruis en de onderlinge zweving instellen. Op deze manier kan ik het orgel helemaal naar wens veranderen. Vind ik de quint 1 1/3' op het zwelwerk iets te hard dan kan ik deze zonder problemen zachter zetten. Wil ik bij de roerfluit 8' op het hoofdwerk wat meer windgeruis of voorspraak, dan is dat eveneens mogelijk.
Ik kan op het orgel ook de zweving tussen de registers instellen. De registers worden onderling verstemd zodat de klank niet steriel maar juist levendig wordt. Vooral bij de tongwerken en strijkers is dit effect goed hoorbaar. Zo kan ik de Vox Celeste middels het aanpassen van de toonhoogte een bijzonder zwevende, wierook-achtige klank geven.
Het orgel beschikt over een extra ingebouwde versterker voor het aansluiten van meerdere speakers. Bij mijn showroommodel waren geen speakers geleverd (wat overigens ook niet echt nodig is). In ons huis hebben we kabels getrokken waardoor het orgel aangesloten kan worden op mijn geluidsinstallatie.
Met name de laatste jaren zijn veel nieuwe technieken met betrekking tot digitale orgels in opkomst. Als ik mijn huidige orgel vergelijk met de nieuwste sampling-technieken dan is mijn orgel maar een slap aftreksel van een echt pijporgel. Tuurlijk, de registers klinken echt (die dulciaan die ik noemde), maar ze leven niet zoals bij een echt pijporgel. Bij een echt pijporgel treden verstemmingen (per toon) of andere oneffenheden op (door schommelingen in o.a. temperatuur en luchtvochtigheid) die er in de meeste digitale orgels volledig uitgefilterd zijn. In het geval van mijn orgel klinkt elke toon van de trompet ongeveer hetzelfde, terwijl dit bij een echt pijporgel natuurlijk niet zo is.
Gelukkig zijn er tegenwoordig nieuwe technieken die dit probleem verhelpen. In 2002 heeft Martin Dyde, directeur van het Engelse bedrijf Crumhorn Labs het computerprogramma Hauptwerk uitgebracht. Door middel van Hauptwerk is het mogelijk om via de computer bekende of minder bekende kerk- en theaterorgels, clavecimbels en zelfs een harmonium te bespelen. Door een keyboard of digitaal orgel via midi op de computer aan te sluiten wordt het programma aangestuurd. Het programma Hauptwerk werkt met samples. Uitgaande van een kerkorgel houdt dit in dat het orgel pijpje voor pijpje is opgenomen. Van elke pijp zijn vervolgens ook nog korte en lange samples gemaakt zodat de variatie en levendigheid enorm is. Na het op de juiste manier verwerken van deze samples is het mogelijk om een kerkorgel, inclusief de originele kerkakoestiek, in de huiskamer te bespelen. Eventuele oneffenheden worden hierbij niet weggepoetst maar blijven gehandhaafd waardoor het pijporgel in de originele klank te horen is. Een belangrijk aandachtspunt is wel de rekenkracht van de computer. Die moet enorm zijn omdat het complete orgel pijpje voor pijpje moet worden geladen in het interne geheugen van de computer, inclusief akoestiek.
Inmiddels zijn al veel beroemde en minder beroemde orgels (ook Nederlandse orgels) opgenomen. Ook hier dringt zich de vraag op: Hoe echt is het? Ik kan u vertellen dat de klank van een goed gesampled (opgenomen) orgel heel dicht in de buurt komt van een CD-opname van dat orgel. Nogmaals, de kwaliteit van de opname en het verwerken van de samples zijn hierbij van doorslaggevend belang. De sampleset van de Bovenkerk in Kampen is, de tremulanten daargelaten, bij beluistering via een geluidsinstallatie vrijwel niet van CD te onderscheiden. Echter, in Hauptwerk schuilen mijns inziens ook gevaren. Organisten die het tijdens de erediensten wekelijks met een brandhout-orgel (met extra trappers) moeten doen waardoor ze al vrijwel niet geinspireerd kunnen raken kunnen zichzelf in mijn opinie ook verpesten. Als zij thuis dagelijks (virtueel) op het orgel van de Domkerk in Utrecht of de Bavo in Haarlem kunnen spelen is de stap naar hun al dan niet aftanse psalmenpomp in de plaatselijke kerk een regelrechte ramp. Dit kan de erediensten volgens mij alleen maar nadelig beïnvloeden. Een ander gevaar ligt in het feit dat mensen regelmatig hoog opgeven over hoeveel grote gesamplede orgels ze wel niet hebben gekocht (Zwolle, Kampen, Caen bijvoorbeeld). En dat terwijl ik op ons prachtige kerkorgel in Sliedrecht (39 stemmen) nog regelmatig nieuwe en verrassende ontdekkingen doe! Ik ben van mening dat je vergroeid moet raken met een orgel om eruit te kunnen halen wat erin zit, als je bij aanvang kunt kiezen uit 3 of meer monumentale en grote orgels wordt dat in mijn ogen een lastige klus.
E.e.a. neemt niet weg dat het een fantastische ervaring is om een Hauptwerk-orgel te bespelen, mits voorzien van een uitstekende geluidsinstallatie. Misschien denk ik over bovenstaande uiteenzetting volgend jaar heel anders, ik ben namelijk bereid om mijn mening op dit punt bij te stellen als dat nodig is.
Op de website van Hauptwerk staat veel interessante informatie die het lezen zeker waard is! Hetzelfde geldt voor de website van Gert van Ginkel, PCorgan.com
Ik heb vanaf november 2005 gedurende ongeveer anderhalf jaar orgelles gehad van Jan de Winter, goede vriend en organist binnen onze gemeente. Echter, vanwege tijdgebrek en het afronden van mijn studie is e.e.a. even stopgezet.
Vanaf september 2009 heb ik gestudeerd bij Gerben Mourik, begaafd improvisator en organist van de St. Michaelskerk te Oudewater. Omdat het niet haalbaar bleek om wekelijks van Sliedrecht naar Oudewater en weer terug te reizen (zo ruim zit ik niet in m'n tijd) studeer ik vanaf november 2010 bij Arjan Versluis, organist van de Hervormde gemeente te Sliedrecht. We richten ons voornamelijk op improvisatie, omdat dit voor mij het middel bij uitstek is om me uit te drukken. Sinds vorig jaar begeleid ik (tijdens het winterseizoen) als hulporganist regelmatig de woensdagavonddiensten binnen onze gemeente, waar we de beschikking hebben over een prachtig karaktervol instrument met oneindig veel mogelijkheden, het Hendriksen & Reitsma-orgel, 39IIIP van de Beth-Elkerk te Sliedrecht. De dispositie geeft alle ruimte om zeer gevarieerde registraties te hanteren en daarmee uitdrukking te geven aan de tekst van de te zingen psalmen of liederen. Het begeleiden van de samenzang is altijd weer bijzonder, omdat je niet individueel bezig bent maar als het ware samenwerkt met een groep mensen. Het moeten begeleiden van de samenzang zorgt bij mij altijd voor veel spanning (vooraf), maar het geeft enorm veel voldoening! Naast mijn post als hulporganist binnen onze kerk ben ik ook actief als organist tijdens de zondagse kerkdiensten in verpleeghuis Waerthove in Sliedrecht.
Onderstaand kunt u enkele geluidsfragmenten beluisteren waarop ik de samenzang begeleid tijdens een koorconcert in mei 2009. Overigens hoop ik snel nieuwe opnamen te plaatsen.
Luister naar een fragment van psalm 67
Luister naar een fragment van het lied 'Heer ik hoor van rijke zegen'
Luister naar een fragment van het lied 'Zegen ons Algoede'
Het spelen van bladmuziek is voor mij op de normale manier uiteraard niet mogelijk. Ik lees regelmatig stukken over beroemde blinde organisten die gebruik maken van het braillenotenschrift of gesproken bladmuziek, maar zo ver ben ik op dit moment nog niet! In de toekomst zou ik graag het systeem van gesproken bladmuziek onder de knie krijgen.
Een complete symphonie van Widor of Vierne instuderen zal mij nooit lukken, daar heb ik gewoonweg geen geduld voor! Ik weet echter van blinde organisten die het heel ver hebben geschopt/schoppen!
Als ik orgelmuziek luister geef ik de voorkeur aan Romantische of moderne muziek. Ik ben een liefhebber van de Franse school (Vierne, Widor, Franck en Dupré), hetgeen niet wegneemt dat ook muziek van Bach en zijn tijdgenoten vaak mijn huiskamer vult. De muziek van Bach doet me iets, iets wat ik niet kan beschrijven. Het is muziek die gewoon klopt, altijd!
Gezien de ontwikkeling van nieuwe technieken en de voortdurende verbetering van kwaliteit van de samples zou ik in de toekomst (ja, toch!) graag het programma Hauptwerk aanschaffen, inclusief een monumentaal orgel waarmee ik graag wil vergroeien. Echter, voorlopig voel ik me nog helemaal thuis achter mijn D2600, het orgel waarmee ik inmiddels ben vergroeid en wat mij nog dagelijks inspireert! En als ik behoefte heb aan een écht orgel: De Beth-Elkerk is voor mij nog geen 10 minuten lopen!
Voor de mensen die nog meer willen weten over mijn orgel, of voor de mensen die voor de keuze van een nieuw orgel staan heb ik e.e.a. aan documentatie:
Gescande informatiefolder Content d2600 in pdf formaat
Digitale handleiding van de Content D2600 in word formaat
De website van Content orgels (met veel informatie over de nieuwe serie Content's
Een pagina met alleen droge tekst over een orgel is natuurlijk niet compleet, het gaat tenslotte om de klank.
Houdt u er rekening mee dat het op de orgelbank veel mooier en realistischer klinkt. Voor de opname van mijn digitale orgel heb ik gebruik gemaakt van de line out van mijn orgel en een md-recorder. Toch hoop ik dat u een klein beetje een beeld krijgt van de klank van het orgel!
Koraalbewerking Psalm 8:
Deze opname heb ik gemaakt op 27 september 2005, lang geleden dus. Ik heb gebruik gemaakt van een externe galm, omdat ik de interne galm (van het orgel) minder geschikt vond.
Luister naar Psalm 8 in mp3 formaat
Als liefhebber van kerkorgelmuziek kom ik regelmatig op bekende en minder bekende orgels. Onderstaand enkele fragmenten van orgels die ik bespeeld heb. De opnames zijn door mijzelf gemaakt.
G. Young, March. Deze March is opgenomen op 28 augustus 2007 in de Martinikerk in Doesburg. Op wat schoonheidsfoutjes na ben ik redelijk tevreden over de uitvoering.
Luister naar de March van G. Young in mp3-formaat
Inleiding, Trio en Toccatine 'Lof zij de Heer', een eigen improvisatie, opgenomen in januari 2010 op het Flentrop-orgel van de Hervormde Kerk te Zevenbergen. Fragmenten van de CD die ik heb opgenomen t.g.v. het 25-jarig huwelijksjubileum van mijn schoonouders.
Download fragmenten van Lof zij de Heer in mp3-formaat
Meer fragmenten volgen snel!
Heeft u speciale vragen over de Content D2600, of wilt u in het algemeen vragen stellen over een digitaal orgel of de aankoop daarvan? Ik probeer me te verdiepen in alle ontwikkelingen rondom nieuwe orgels, en ben daardoor dus redelijk op de hoogte van alle nieuwigheden. Ik beantwoord uw vragen graag en kan u zonodig van een goed orgeladvies voorzien. Vragen stellen kan via de contactpagina.
Van LP tot CD, opnemen met uw computer
Op deze pagina vindt u een korte cursus die gaat over het opnemen met uw computer. Er wordt stap voor stap uitgelegd hoe u van uw langspeelplaten of cassettes MP3-bestanden of CD's kunt maken.
Informatie over mijn digitale kerkorgel, de Content D2600
Op deze pagina vindt u informatie over mijn digitale kerkorgel, de content d2600. Ook kunt u lezen hoe ik in de orgelwereld terecht ben gekomen en waarmee ik me op dit moment bezig houd. Tevens kunt u door mij ingespeelde muziekfragmenten beluisteren.
Internetradio/kerktelefoon via internet
Op deze pagina vindt u informatie over het opzetten van een eigen internetzender, als radio-station of als kerkradio. Er wordt stap voor stap beschreven hoe u dit kunt doen.